Kategoriler
Genel

Demokrasi nedir?

Demokrasi sandık/seçim değildir.

Bu yazıyı yazma nedenim ülkemizde yaşayan Romalıların çoğunlukla demokrasinin seçim/sandık olduğunun sanılması ve buna canımın sıkıldığı içindir. Bana göre günümüzde insanların daha fazla demokrasi istemesindeki tek neden mutlu yaşamak ve mutlu olmaktır, demokrasi sayesinde özgürlük elde ederek, yaşam tarzı veya inançlarını özgürce yaşamak, fikirlerini ifade edebilmek gibi gibi. Ekonomi ile ilgisi yoktur. Yani dünyanın en büyük ekonomisi olan ülke neden dünyanın en demokratik veya en mutlu ülkesi değil? Klişe değil gerçek; –mutluluk parayla satın alınmaz– evet, parayla; uçak bileti alırsın taşınırsın ve başka ülekenin vatandaşı olursun çözersin(Ortadoğulu zenginlerin çok sık yaptığı gibi) bu da gerçek.

Demokrasi ne değildir?

Sevgili Romalılar; şunu bilmemiz gerekir ki; “Demokrasi” seçim değildir, bakın farkındaysanız seçimden ibaret değildir demedim, direkt olarak “seçim değildir”. Seçimden ibaret değildir diyenlere de çok sık karşılaşırsınız, onlar bir tık cahildir ve tuzağa düşüyorlar.

Demokrasi – SES – TDK

Milletin egemenliğinin temeli ile olan yönetim şekli, demokratlık ve el erki olarak tanımlanır.

– Toplumsal eşitliğe inanma ve bunun uygulanması.

– Vatandaşların politik kararlara katılma veya temsilcileri seçme hakkının olduğu yönetim şekli.

TDK

Demokrasi, dünyadaki tüm üye veya vatandaşların, organizasyon veya devlet politikasını şekillendirmede eşit hakka sahip olduğu bir tür yönetim biçimidir. Yunanca dimokratia(δῆμος, yani dimos, halk zümresi, ahali + κράτος, yani kratos, iktidar) sözcüğünden türemiştir. Türkçeye, Fransızca démocratie sözcüğünden geçmiştir. Genellikle devlet yönetim biçimi olarak değerlendirilmesine rağmen, üniversiteler, işçi ve işveren organizasyonları ve bazı diğer sivil kurum ve kuruluşlar da demokrasi ile yönetilebilir.

Wikipedia

Peki demokrasi nedir?

Aslına bakarsanız demokrasinin ne olduğundan çok ne olmadığına odaklanmak daha aydınlatıcı olabilir. Yine de burada demokrasiyi okduklarıma göre biraz açabilirim, elbette bu sınırlı bir bilgi olacak ki zaten burada amacım kaynak yaratmak değil insanları okumaya ve araştırmaya teşvik etmek.

Seçim demokrasinin bir parçasıdır ve evet önemli bir parçasıdır, ancak demokrasi seçim değil ve ayrıca seçimden ibaret hiç değildir, buna yukarıda da değinmiştik. Dünyanın dört köşesinde seçimler vardır ama demokrasi dünyanı her yerinde yoktur. Mesela dünya tarihinin en büyük felaketine sebep olan Hitler isimli şahıs halkın oyları ile gelmiş seçilmiştir. Milyonlarca insanı direk veya dolaylı olarak öldüren biri demokrasiden çıkmaz, sürdüremez ama seçimlerden bir şekilde çıkabilir.

  1. Demokrasi seçim değildir.
  2. Demokrasi çoğunluğun yönetimi değildir.
  3. Demokrasi yeni bir şey değildir, antik çağlardan beri vardır.
  4. Demokrasi liberalizm değildir.
  5. Demokrasi sosyalizm değildir.
  6. Demokrasi faşizm değildir.
  7. vs….

Demokrasi bir yönetim biçimidir ve özünde topluluğun içerisinde bulunan her bireyin topluluğun yönetiminde söz hakkında sahip olmasıdır. Bu kadar basit. Bu topluluk ister bir ülke olsun ister bir konut sitesi, ister dernek ne olursa. Demokrasinin içerisinde olmazsa olmazlar, temel kurallar vardır; kesintisiz ve düzenli seçimler, seçme ve seçilme haklarında özgürlük olması ve zorlamanın olmaması, muhalefetin olabilmesi ve üst üste seçilmek gibi benzeri kısıtlamalar(Bknz: Rusyada Putin gibi ömür boyu olduğunda o demokrasi olmuyor), temel insan haklarının güvencede olması. Bunlar temel şeyler ve dünyanın önemli bir bölümü bu temel şeylere bile hasrettir (Robert Dahl, bu şartları sağlamayan devletleri demokratik saymaz anayasa.gen.tr).

Demokrasinin temel ilkeleri

  1. Egemenlik halktadır.
  2. Her yurttaşın seçme ve seçilme hakkı bulunmaktadır.
  3. Hükumetler önceden belirlenmiş olan süreler için seçilerek gelirler.
  4. Yargı yetkisi bağımsız mahkemeler tarafından kullanılır.
  5. Yasama yetkisi halkın temsilcileri olan milletvekilleri tarafından kullanılır.
  6. Demokrasilerde muhalefete iktidara gelebilmek için yasal olanaklar tanınmıştır.
  7. Demokrasilerde yurttaşların hak ve özgürlükleri güvence altına alınmıştır.

Demokrasinin çeşitleri vardır, liberal, sosyal vs. ancak bunlar ayrı bir dal olarak değerlendirilir ve hepsi farklıdır, demokrasinin tanımını değiştirmez kullanım yöntemi değişir. Günümüzdeki insanların anladığı ve en azından Avrupa’da batı ülkelerinde olan demokrasi modern, ileri demokrasi şu an ideal olandır zira refah toplumlarına/mutluluk endekslerine baktığınızda hepsi bunlardır, bu türde demokrasinin olmadığı hiçbir ülke yoktur ki şu an refah içerisindedir. Refahtan kastım sadece ekonomik olmadığını bildiğinizi varsayıyorum ve üzerinde fazla durmaya gerek duymuyorum.

Gelişmiş, ileri demokrasinin içerisinde birçok kurum vardır, bu siyasi partiler ve seçilen/seçen ile sınırlı değildir. Özellikle sivil toplum örgütleri ve medya farklı grupların, azınlık veya çoğunluk olsun onların haklarını korumak ve veya söz edilmesini sağlamak açısından çok önemlidir.

Devletlerde demokraside güçlerin ayrılığı ve bağımsızlığı kritiktir ve olmazsa olmazdır, zaten bu yoksa demokrasiden söz edilemez. Örneğin bir ülkede yargı sistemini olduğu gibi hükümet atıyorsa bu demokrasi yada demokratik devlet/yönetim olamaz. Ayrıca hukukun üstünlüğü, muhalefetin varlığı, temel hak ve özgürlüklerin güvencesi, katılımcılık ve iktidarın değişebilir olması gibi temel ilkeler demokratik olduğunu iddia eden bir devlet/yönetim için olmazsa olmazdır.

Daha da fazlası var ve oralara kadar gitmeyi düşünüyorum ama herkesin okumasını isterim, anahtar kelimeler: insan hakları, azınlıklar, Atina demokrasisi, marksizm, korporatizm, elitizm, demokrasi teoremleri, demokrasi türleri, katılımcı demokrasi, özgürlükçü demokrasi, sosyal demokrasi, örgütsel demokrasi, demokrasi indeksi, Fransız ihtilali ve Amerikan bağımsızlık bildirgesi…

Türkiye’de demokrasi?

Yüzyıldan fazla bir süre modern Türkiye’nin dönüşümünü izlemiş olan birisine, bu değişim sürecinin, geciktirilebilir veya hatta duraksatılabilirse de, artık geri döndürülemeyeceği kesin görünür

Bernard Lewis

Türkiye’de demokrasi vardır, bu Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyet’ini kurarak başlattığı, Bernard Lewis’in de dediği gibi ara ara kesintiye uğrasa da, günümüzde bile bazen geciktirilebilse de değişime ve gelişime devam etmekte olan bir serüvendir, bizler umarım bu serüvenin daha yeşil, daha ferah ve mis kokuları olan bahçelerine denk gelebiliriz. Daha iyiye doğru gideceğimiz kesindir ancak şu anki durumdan memnun olmak da pek mümkün değildir hatta @oldlaikdays hesabını tavsiye ederim bazı şeyler eskiden daha da iyiymiş dedirtebiliyor.

İyimserlik ödevimizdir… Gelecek açıktır… Bu yüzden kötü bir şeyi önceden bildirmek yerine, geleceği daha iyi yapabilecek şeyler için emek vermek hepimizin ödevidir

Karl Raimund Popper
WOLKANCA

Volkan Yılmaz

Digital Marketing & WordPress & SEO volkan@volkanyilmaz.com.tr